Latijn: Laurus Nobilis; Nederlands: Laurier; Frysk: Laurier (1)


Foto van het huis vanuit de achtertuin. Links staat een gesnoeide laurier.

Dit is een grote, privacy gevende boom, achter in de tuin. Na 18 jaar heb ik deze laurier

voor het eerst terug laten snoeien naar 3 meter.

De laurierbladeren zijn ongeveer 5 cm lang en

kunnen niet opgegeten worden, want het blad blijft hard en heeft amper smaak.

(Foto: 1ste week november)





Sfeermuziek die voor mij bij de herfst past, is de 4 jaargetijden van Vivaldi en dan bij dit seizoen zijn uitvoering van de herfst. Luisteren? Klik dan hier.






Latijn: Fagus Sylvatica; Nederlands: Beukhaag; Frysk: Bûke-haach (1)


De beukhaag wordt vaak verward met de haagbeuk. Bij de beukhaag blijft het blad

tot in het voorjaar aan de stam en krijgen bladeren in de herfst schitterende kleuren.



Latijn: Hydrangea 'aspera' Macrophylla; Nederlands: Hortensia; Frysk: Hortinsje (2)


De hortensia behoudt in de herfst zijn blad en verkleurt vanaf september.

Rond febuari knip ik de verdorde bloemen af.

Het ene jaar snoei ik enkele takken terug tot 30 cm. boven de grond;

andere takken snoei ik alleen de bloem van. Reden: fors gesnoeide takken in het gesnoeide jaar geven geen bloemen.

De bekendste hortensia's zijn trouwens de zogenoemde bol of boerenhortensia's.

(Foto: eind november)




Latijn: Ghaulteria Procumbens; Nederlands: Bergthee; Frysk: Berchthee (1)


Dit is één van mijn favoriete herfst(en winter)planten, die overigens het hele jaar in de pot kan blijven.

Veel mensen doen er afstand van in het voorjaar, maar ik bewaar ze.

De bergthee op de foto is al 3 jaar oud en deze soort vind ik de mooiste;

mooier dan bv. de 'Big Berry' - zie verderop -



Latijn: Ilex Meservae (Heckenfee); Nederlands: Hulst; Frysk: Hulst (2)


Deze besdragende hulst is in bolvorm en de blaadjes zijn gekarteld.

In de zomer zijn de besjes rood en tijdens het snoeien in de herfst kleuren ze nog mooi.

Ik snoei deze hulst 2x per jaar in de oorspronkelijke vorm.



Latijn: Magnolia Lilliflora ‘Nigra’; Nederlands: Tulpenboom; Frysk: Tulpenbeam (3)


Deze prachtige heester wordt ook wel 'komkommerboom', of (wat de eigenlijke bijnaam is) 'beverboom' genoemd. Ten onrechte wordt in Nederland vaak de naam 'tulpenboom' gebruikt. De tulpenboom is echter een andere boom dan de magnolia. De vorm van de bloem lijkt wel op een lelie en ook wel op een tulp; vandaar de bijnaam tulpenboom. De oorspronkelijke naam 'magnolia' is afkomstig van de Fransman Pierre Magnol (17e eeuw).

In het voorjaar heeft de heester donkerpurpere bloemen. Zie ook LENTE.




De Gaultheria Procumbens (Nederlands: Bergthee) van dichtbij 2


Vanwege zijn wintergroene blad én zijn sprekende volop aanwezige rode bessen is

het, naast een volle bodembedekker en wintertafelplant, voor mij ook elk jaar opnieuw een fleurige overbrugging van de wintermaanden.



NB. De Bergthee wordt hier en daar ook wel 'Theebes' genoemd.












De Gaultheria Procumbens (Nederlands: Bergthee) van dichtbij 3


Hoewel ik de bergthee altijd buiten heb staan, zie je de plant meer en meer ook binnenshuis; vooral rond Kerst.

Op deze foto zijn de kleurige besjes goed te zien.

Wat ik al eerder schreef...dit is mijn favoriete winterplant en de naam

bergthee duidt er op dat van de bladeren thee kan worden getrokken.



NB. Als je over het blad van de bergthee wrijft, komt er een opvallende geur vrij:

het ruikt dan naar wat tussen mint en het middel Midalgan, dat tegen spierpijn helpt, in zit.

Ook ruikt het wel naar ouderwets snoepgoed; de olie uit de bes werd ooit gebruikt als smaakmaker in snoep.








Bergthee van dichtbij 4


En nog een foto...


















Latijn: Hypericum indorum Excellent Flair; Nederlands: Frans Hertshooi; Frysk: Sint Jans Krûd


Het Frans Hertshooi - familie van de Hypericaceae- is een gele plant die bloeit tussen juli en september.

De bladeren zijn eerst groen, daarna geeft het gele bloemen en prachtige rood-zwartachtige besjes. Zie ook ZOMER.

De volwassen hoogte van deze vaste plant is ca. 70 cm. en verdraagt een temperatuur

tot -25 gr. C. Nu, in de herfst, kent het (Frans) Hertshooi ook nog een prachtige aanblik;

het laat nl. diepblauwe- zwartachtige besjes zien.

NB.

Het Frans Hertshooi is een kruising tussen Sint-Janskuid (Frysk:St.Jans Krûd)

en Kantig Hertshooi. Hypericum komt van hypo en Erica = onder of tussen heide.

(Foto: 1e week november)






De scherm van het Frans Herfsthooi een dag later


Een dag later zag het Frans Hersthooi er zo uit.


















Nogmaals: Latijn: Hypericum Excellent Flair; Nederlands: Frans Hertshooi


...en Frysk: Sint Jans Krûd. Op deze foto van het Hertshooi is te zien wat de staat van de plant is, als je de plant, zeg maar, eind augustus snoeit, zoals ik dat dit jaar had gedaan.

De foto is gemaakt in de 3e week van november en de plant beleeft een nieuwe bloei

met vers groen, echter zonder vrucht.














Latijn: Eupatorium cannabinum/Eupatorium maculatum (‘Atropurpureum’); Nederlands: Leverkruid, of Koninginnekruid; Frysk: Leverkrûd/Keninginnekrûd


Leverkruid of Koninginnekruid (in het Engels heet de plant: Joe-Pye Weed) is een lid van de composietenfamilie en is één van de vele namen waaronder dit plantengeslacht bekend is.

Deze vaste plant is genoemd naar de kleur van de bloemen of als foutieve vertaling van Eupatorium (het lijkt op het Griekse ‘hepar’ dat lever betekent).

De plant kan 2 meter hoog worden in de late zomer en heeft rood gevlekte stengels met lichtpaarse, leverachtige schermen.

Als de bloem is uitgebloeid, behoudt het een prachtig silhouet in de late herfst.








Latijn: Hydrangea Macrophylla (1)


Op een andere plek in de tuin staat deze Hydrangea (betekent letterlijk: waterval) Macrophylla.

De bladeren zijn zeker nog sierlijk van kleur, echter 1 stevige bui en de bladeren vallen en sterven af.

(Foto: 28 november)














Uitzicht op boten


Vanuit de achtertuin is er vanaf de herfst altijd een prachtig uitzicht op de boten

in de naastliggende sloot, met prachtig doorzicht naar het achterland. 's Zomers zijn het de bladdragende bomen die het zicht hierop dan grotendeels belemmeren.

Met name het licht schakeert fantastisch.

(Deze foto is met een grote lens gemaakt, rond eind november)














Latijn: Camellia Japonica; Nederlands: Japanse Roos; Frysk: Japânske roas (1)


Het mooie van deze plant is dat hij tussen februari-april prachtige rode bloemen geeft,

mits het niet te hard vriest. In deze periode is het dan ook een plaatje in je tuin. Leuk om te weten is dat er een beroemd familied is van deze plant; dat is Camellia Sinensis, dat is de theeplant, waar we elke dag (pickwick?) thee van drinken.

(Foto: eind november)


NB. De knoppen kunnen er na een nacht vorst niet tegen om te snel weer op te warmen

en zullen afvallen.










Latijn: Buxus Sempervirens; Nederlands: Buxus; Frysk: Buxus (1)


De bol buxus is zeer compact; biologisch gekweekt en bezit een forse wortelkluit.

Door de biologische kweek zijn deze buxus bollen zeer sterk en minder vatbaar voor ziekten & schimmels.

Ook deze blijft het hele jaar groen, net als de buxushaagjes, even verderop op de foto.

(Foto: 28 november)



Latijn: Vitus ‘Witte van der Laan’; Nederlands: Druif; Frysk: Drúf (2)


Deze druif kan feitelijk alleen gesnoeid worden in januari i.v.m. de sappen in de druif, die al vroeg weer gaan stromen.

Elk jaar snoei ik de druif terug, want hij groeit weelderig.

Helaas heb ik nog nooit druiven van de druif geplukt. (Foto: 28 november)




Latijn: Buxus Sempervirens; Nederlands: Buxus; Frysk: Buxus (1)


Op deze foto is de buxus van dichtbij op de foto gezet.

Hij blijft de hele winter groen en met de vuurkorf ernaast is het een mooie compositie.
















Latijn: Hydrangea 'Aspera' Macrophylla (1)


Op vele plekken in de tuin is deze bekendste hortensia soort aan het verkleuren.

De Hortensia staat hier veel in de schaduw; op andere plekken in de tuin zijn de hortensia kleuren anders en al met al is er daardoor veel kleurvariatie te zien.















Latijn: Catalpa Bignonioides 'Nana’; Nederlands: Boltrompetboom; Frysk: - (1)


Vanuit huis zijn deze Boltrompetbomen (Catalpa's) de eerste beeldvanger.

Ze vormen als het ware de poort, de erehaag, naar de achtertuin.

In de late herfst vallen de stengels met hun grote bladeren, die wel 20 cm. groot kunnen worden.

Elk jaar eind mei - begin juni ontluiken dan weer de nieuwe bladeren, die ontstaan in eindstandige pluimen en een trompetachtige vorm hebben. Vandaar de Nederlandse naam.

(Deze foto is gemaakt op 28 november, net nadat ik de Catalpa's heb gesnoeid).


NB. Links achter in de tuin is zichtbaar: Latijn: Juglans Regia; Nederlands: Okkernoot of Walnoot; Frysk: Walnút. Een prachtige boom, die 's zomers veel natuurlijke schaduw biedt.







Winter tuinset


Rond eind oktober berg ik de zomertuinbank op en zet er deze winterset voor in de plaats.

Elk jaar komt er dan ook een bergthee op het tafeltje te staan (dit is de soort: 'Big Berry').

Bij veel andere vruchtdragende herfstplanten pikken vogels de vruchten weg.

(Foto: eind november)














Latijn: Ghaulteria 'Big Berry'; Nederlands: Bergthee; Frysk: Berchthee (1)


Er zijn vele soorten Bergthee en dit is dus de soort: 'Big Berry'.

Ik vind de Procumbens de mooiste soort, want die heeft meer volume, diepere blad-dichtheid en felrode besjes.

Deze soort heeft wat minder mooi blad (vind ik) en draagt ook minder besjes.

De 'Big Berry' is doorgaans ook goedkoper dan de Procumbens. Ben je van plan een bergthee te kopen, kijk eens naar het verschil en beslis dan pas.

(Foto: eind november)












Latijn: Lavandula Angustifolia; Nederlands: Lavendel; Frysk: Lavindel (1)


De paarsgekleurde lavendel hoort tot de groep lipbloemigen en geurt ’s zomers heerlijk.

De plant heb ik meegenomen uit Sault en dat ligt in de Provence. Sault is de bekendste lavendel-plek in de Provence,incl. fabriekjes die er lavendelolie, - parfum en - zeep maken.

Op deze foto is de lavendel al in winterslaap en kleurt wintergrijs. (Foto: midden november)


Latijn: Hosta Sieboldiana; Nederlands: Hosta; Frysk: Hosta (2)


In het dagelijks taalgebruik spreken de meeste mensen over hosta, zonder soort aanduiding.

Deze soort onderscheidt zich door haar bladstructuur en bloemen.

Zie foto hieronder voor de mooie blad verkleuring.








Nogmaals...latijn: Hosta Sieboldiana; Nederlands: Hosta; Frysk: Hosta (2)


Op deze foto is de bladverkleuring mooi zichtbaar.

Tot aan de eerste vorst behoudt de hosta zijn diep-gele kleur.

Naast hortensia’s ben ik gek op de hosta. Beide zijn schitterende groenblijvers en bodembedekkers in de periode april-oktober.














Prieeltje achtertuin


Rechts in de achtertuin staat nu verscholen het kleine prieel, met in de herfst uitzicht over het achterland.

De spiegels in het prieel en de bijbehorende zomerplanten zijn opgeruimd; wat rest is 'de winterstand'.

Op de voorgrond is zichtbaar de verkleurende beukhaag en hortensia, met rechts een laatste geranium in de blauwe pot. (Foto: begin november)












Latijn: Hydrangea Arborescens 'Annabelle’; Nederlands: Hortensia: Frysk: Hortinsje


Aan het begin van de zijkant van het huis bloeit de 'Annabelle'.

Ik vind deze soort op afstand de mooiste hortensia-soort; vooral in de zomer bloeien de Annabelle's uitbundig met grote witte bloemschermen.

Alleen de stengels zijn minder sterk, dan van de bol - of boeren variant, zoals de Macrophylla.

In de herfst sterven blad en bloem 'in kleur' af. (Foto: eind november)














Latijn: Ilex Aquifolium; Nederlands: Hulst; Frysk: Hulst (1)


De Hulst is een mooie groenblijvende heester.

Ik snoei de hulst in de herfst vaak terug tot dakgoot hoogte. Meestal geeft deze hulst rode besjes in de herfst en die gebruiken we dan voor Kerstversieringen.



Latijn: Syringa microphylla 'Superba' ; Nederlands: Dwergsering; Frysk: Nageltsje(beam) of Berchsering (2)


De dwergsering (ook wel 'Palibin' genoemd) is een heerlijk geurende struik.

Op dit moment is de struik amper te zien op de foto, maar in het voorjaar geeft het prachtige paarsachtige bloemen. Zie ook LENTE.

Latijn: Geranium macrorrhizum ‘spessart’; Nederlands: Ooievaarsbek; Frysk: Earrebarrebek (3)


Dit is één van de bekendste bodembedekkers en hij is in de herfst nog behoorlijk groen. De bloemetjes zijn nu niet te zien. Zie daarvoor LENTE. De plant woekert wel en dijt snel uit. Ik knip de plant dan ook zeker 4 x per jaar bij. (Foto: eind november)



NB. Rechts op de foto is één van de vele beukhagen (Fagus sylvatica),die de tuin rijk is, te zien.




Latijn: Magnolia Stellata; Nederlands: ook Magnolia; Frysk: Monjolia of Tulpebeam (1)


Dit is de kleinste magnolia-soort met een groeihoogte tot ongeveer 1.5 meter. De witte stervormige bloemen bloeien in maart. Bijzonder aan deze soort is dat de Stellata in maart bloemen vormt, terwijl er nog geen blad is.

Nu, begin december, rest mooie kleuring. De magnolia struik is erg decoratief in de voortuin.

(Foto Magnolia voortuin: 1 december)












Latijn: Hydrangea Macrophylla; Nederlands: Hortensia: Frysk: Hortinsje (1)


Op deze foto zijn, in de ochtendzon, de herfstkleuren van de Macrophylla goed te zien.

Omdat deze hortensia, op deze plek in de voortuin, meer zon geniet dan dezelfde soort in de achtertuin, blijft deze ook langer in kleur.

(Foto: 1 december)














Latijn: Pachysandra Terminalis; Nederlands: Dikkemanskruid; Frysk: Skaadkrûd/Dikkemanskrûd (1)


De plant heet in het Nederlands ook wel 'Schaduwkruid' en in het Fries 'Skaadkrûd'.

In de voortuin is de Pachysandra Terminalis ('Green Carpet') de belangrijkste bodembedekker. Het is verder een super groenblijvende, sterke plant, die behoort tot de buxusfamilie en als soortaanduiding 'terminalis' heeft, dat 'aan het eind' betekent en

verwijst naar het blad aan het eind van de stengel. In het voorjaar is er bloei met witte onopvallende bloemen.



De naam is afkomstig van de Griekse woorden pachus (= dik) en andros (= man).

Het is een verwijzing naar de dikke meeldraden van de bloem.

De naam dikkemanskruid vind ik ook een betere naam voor de Pachysandra

dan schaduwkruid.

(Deze foto: eind november)




De Pachysandra Terminalis van dichtbij


.
















Latijn: Hedera Colchica 'Arborescens'; Nederlands: Klimop; Frysk: Klimop (1)


Deze groene klimop (volledige naam: Kaukasische klimop) is

het hele jaar mooi en laat prachtige herfst vruchten zien...zie ook foto hieronder.

De klimop is wintergroen en wordt ca. 1.5 meter hoog. In het najaar bloeit deze klimop met gele schermen.



Naast de Kaukasische klimop staat de Magnolia Stellata (2).



(Foto: eind november)








De vrucht van de Kaukasische Klimop (1)


Op deze foto is een net uitgebloeide vrucht van de Kaukasishe klimop te zien. Het blijft boeien...de natuur!
















Latijn: Buddleja Davidii en dan de 'White Profusion'; Nederlands: Vlinderstruik, of Herfst-sering; Frysk: Flinterstrûk (1)


Een prachtige heester in iedere tuin, want in de zomer komen de vlinders hierop af. Vandaar ook de naam vlinderstruik.

In het najaar, als de vlinders vertrokken zijn, komen er mooie witte pluim-bloemen in de heester.

Ik snoei de heester elk voorjaar terug, tot op 30 cm. en vanaf mei loopt de heester weer uit.

In mijn tuin bloeit de vlinderstruik vooral in de late zomer. Veel tuinen hebben vlinderstruiken, die in mei ook al bloeien, maar bij mij dus niet!



(Foto:eind november)








Latijn: Amelanchier Arborea 'Red Robin'; Nederlands: Krentenboom; Frysk: Krint (1)


Een beeldbepalende boom in de achteruin, die nu helemaal kaal is. Hoewel de boom scheef staat, wil ik de boom niet kwijt.

Het is tevens een bewerkelijke boom, want vanaf september ben ik wekelijks bladeren

aan het vegen tot eind november.



(Foto: 10 december; dit is de laatste herfstfoto, of de eerste winterfoto).
























































Latijn: Malus 'John Downie'; Nederlands: Sierappel; Frysk: Sierapppel (1)


Afhankelijk van de weersomstandigheden in een seizoen draagt deze boom het ene jaar amper vruchten en het andere jaar juist heel veel.

Dit jaar was de bloesem goed; is er voldoende regen gevallen

en zijn de herfstvruchten dit jaar redelijk veel aanwezig en prachtig van kleur.



Latijn: Persicaria Amplexicaulus 'Red Baron'; Nederlands: Duizendknoop; Frysk: Readskonk (2)


Een gekleurde bodembedekker van mei tot de eerste vorst in november-december. In mijn tuin heb ik deze plant op 3 plekken staan en is er op die plekken het hele jaar kleur.


Latijn: Lysimachia Punctata; Nederlands: Puntwederik; Frysk: Túnwylgeblom (3)


De puntwederik (Frysk: Túnwylgeblom) is van oorsprong een overblijvende tuinplant uit

Oost Europa die uitbundig woekert en bloeit in juni-augustus. De puntwederik draagt dan fel gele bloemen.


Deze foto is gemaakt op 22 september.




Een sierappel van dichtbij



















Latijn: Hypericum Excellent Flair; Nederlands: Hertshooi; Frysk: Sint Jans Krûd (1)


De Hypericum indorum staat hier in herfsttooi met zwarte besjes.

's Zomers zijn de vruchten geel en aan het einde van de zomer/begin van de herfst

kleuren ze zwart en biedt het ook nog een mooie aanblik.
















Latijn: Hypericum 'Magical Red'; Nederlands: Hertshooi; Frysk: Sint Jans Krûd


Op deze foto is een hersthooi-bloem te zien, even verderop in de tuin, van een andere soort: de Indorum Magical Red. Deze geeft een iets andere vrucht, maar zeker ook mooi.



Foto: 30 september














Latijn: Eupatorium cannabinum/Eupatorium maculatum (‘Atropurpureum’); Nederlands: Leverkruid, of Koninginnekruid; Frysk: Leverkrûd/Keninginnekrûd (1)


Voorheen bloeide deze plant (lid van de composietenfamilie) breeduit in de achtertuin.

Echter, de plant kan meer dan 2 meter hoog worden, waardoor het uitzicht werd belemmerd, op het achterland en de sloot.

Ik heb de plant teruggebracht naar 1 kluit en snoei de plant elk jaar terug tot 20 cm. boven de grond.



Latijn: Heuchera 'Chocolate Ruffles'; Nederlands: Purperklokje of Parapluplantje; Frysk: - (2)


Het purperklokje stamt uit de familie Saxifragaceae en kleurt, in zijn eentje, het hele jaar door naast de omliggende planten, met elk seizoen net even een andere kleurschakering.



Latijn: Aster Dumosus 'Mittelmeer'; Nederlands: Herfstaster; Frysk: Hjerstaster (3)



Asters staan altijd vrolijk in de herfsttuin. Ze treken ook veel vlinders en hommels en dat betekent dat er altijd reuring is romdom asters. Er bestaan tussen de 600-1000 soorten, met grote verschillen en kleurvariaties.




Latijn: Aster Dumosus 'Mittelmeer'; Nederlands: Herfstaster; Frysk: Hjerstaster (1)


De Aster (Grieks voor 'ster') is lang een wat oubollige plant geweest, maar hij is weer helemaal terug, omdat het nog veel kleur geeft aan een tuin, waar andere planten het al lang hebben begeven.

Zoals eerder geschreven, de aster trekt vlinders en hommels aan vanwege de nectar.



Foto's van deze asters: 27 september.












Latijn: Aster Dumosus 'Mittelmeer'; Nederlands: Herfstaster; Frysk: Hjerstaster


Om het ingewikkeld te maken; een aantal herfstastersoorten behoren niet meer

tot het Aster geslacht, maar tot het geslacht: Symphyotrichum. Deze soort ('Mittelmeer') behoort nog tot de reguliere Aster familie.

Deze soort is al lange tijd populair, vanwege de kleur...paars-blauw en omdat het een lage bloeier is.



Elke 3 jaar verplant ik de Asters enigszins, omdat er anders meeldauw kan ontstaan.












Een herfstasterbloem van de 'Mittelmeer' van dichtbij



















Latijn: Persicaria Amplexicaulus 'Blackfield' ; Nederlands: Duizendknoop; Frysk: Readskonk (1)


Ook op deze plek, aan de zijkant van het tuinprieeltje, kleurt de Persicaria nog uitbundig.

De Duizendknoop behoort tot de Polygonacea familie en groeit en bloeit uitbundig en kan ook behoorlijk woekeren.

Omdat de Duizendknoop een kleurrijke bodembedekker is, laat ik de plant ook uitbundig, breeduit bloeien.

Elk najaar (begin november) knip ik wel alle duizendknopen in de voor-en achtertuin

terug tot aan de wortel.



Foto: 1 oktober.








De Duizendknoop van dichtbij



















Een nog meer dichtbij foto van de 'pluim' van de Duizendknoop



















Latijn: Anemone Hybrida; Nederlands: Herfstanemoon; Frysk: Hjerstanemoan


Een Herfstanemoon kan mijns inziens niet ontbreken in een siertuin. Hij bloeit van half september tot aan de eerste vorst en is echt een sierlijke bloem in je tuin.

De herfstanemonen staan bij mij in de achtertuin, op de erfscheiding met de buren.

Vanuit het tuinprieel heb ik het zicht erop.














De Herfstanemoon


Nogmaals de herfstanemoon, waarbij nog het vermelden waard is dat deze soort

de 'Honorine Jobert' is. De bloemen van deze soort zijn helder wit met in het hart gele stuifmeeldraden.

De plant staat het liefst in de volle zon, vandaar ook helemaal achter in de tuin, op het zuidwesten.














Bolchrysant


Vanaf half augustus zijn ze er weer...de bolchrysanten!

Ik vind dat veel te vroeg, want dan is het nog volop zomer en

koop ze dan ook pas vanaf de 3e week in september.

Elk jaar koop ik ze in verschillende kleuren en ik plaats ze in de tuin ook op verschillende plekken.

Reeds 500 jaar voor Christus werden in China chrysanten geteeld. Rond het jaar 750 'verhuisde' de plant naar Japan en werd het een heilige plant en gold het als symbool

voor een lang leven.

Koop ik een bolchrysant, of ik geef er één weg, dan zeg ik er ook altijd even zachtjes bij:

'en een lang leven gewenst'.








Een dichtbij foto van een bloem van de Bolchrysant


Deze foto's zijn gemaakt op 5 oktober.


















Latijn: Hibiscus Syriacus 'Oiseau Bleu'; Nederlands: Hibiscus; Frysk: Hibiscus (2)


Feitelijk is er maar één Hibiscussort die buiten kan bloeien en dat is Syriacus soort.

De plant groeit op vrijwel alle gronden en ik heb ze in de tuin rond het tuinprieel staan; een struikvariant en een plantvariant.

Deze soort, de 'Oiseau Bleu', geeft blauwachtige bloemen en bloeit meestal laat

in het seizoen in mijn tuin: begin oktober.

Gaat het regenen, dan sluit de bloem zich uit voorzorg.

Zou de bloem dat niet doen, dan vallen (of sterven) de knoppen, of de bloemen sneller af.










Een dichtbij foto van de bloem van de Hibiscus


De Hibiscus Syriacus wordt ook wel Altheastruik genoemd en is een plant uit de kaasjeskruidfamilie (Malvaceae).

De Hedera vormt de groene achtergrond, zodat de kleur van deze soort mooier uitkomt.
















Latijn: Lavendula Angustifolia; Nederlands: Lavendel; Frysk: Lavindel (1)


Er zijn 2 soorten Lavendel -de Vlinderlavendel en de Gewone Lavendel- en deze soort is de gewone, met als sterke eigenschap dat de plant in het voorjaar al heerlijk geurt.

Op deze foto is de Lavendel duidelijk uitgebloeid, maar goed...het is dan ook al herfst.
















Latijn: Hydrangea Macrophylla; Nederlands: Hortensia; Frysk: Hortinsje


Deze pot-hortensia die het hele jaar vanaf mei prachtig heeft gebloeid is nu aan het

uitbloeien en verkleurt al sterk. Ondanks de verkleuring blijft de hortensia een mooie plant.
















Een herfstfoto met zicht op de achtertuin


Foto: eind september.


















Bolchrysant (1)


Op deze foto staat een rode bolchrysant op de tuintafel achter huis.


















Enkele bloemen van de rode bolchrysant



















Latijn: Festuca Glauca (soort: 'Intense Blue'); Nederlands: - ; Frysk: - (1)


Een echte herfstplant, die overigens ook niet misstaat in de winter. De plant is winterhard en na de winter, eind februari, knip ik de stengels ver terug.
















Latijn: Hydrangea Arborescens 'Annabelle’; Nederlands: Hortensia: Frysk: Hortinsje (1)


De 'Annabelle' heeft deze zomer schitterend gebloeid en is nu stilletjesaan

aan het verwelken. De Hosta die voor de 'Annabelle' staat, is dit jaar behoorlijk

aangevreten door de slakken.














Latijn: Phytolacca Esculenta; Nederlands: Oosterse Karmozijnbes; Frysk: Swarte Karmozynbei


Enkele weken geleden stond deze Karmozijnbes (aan de zijkant van het huis) nog in volle bloei met prachtige dieprode, weliswaar giftige bessen.

Nu, begin oktober, verpietert deze giftige plant en is aan het afsterven.

De Karmozijnbes is een plant, die feitelijk niet thuishoort in een siertuin, omdat het giftig 'onkruid' heet te zijn.

Omdat ik de plant zo mooi vind, laat ik de Karmozijnbes toch het hele jaar volop groeien en bloeien.










Latijn: Rosa familie; Nederlands: Roos; Frysk: Roas (1)


Rozen worden al sinds eeuwen bejubeld om hun schoonheid

en een roos wordt daarom ook wel de bloem van de liefde genoemd.

Er bestaan rond de 200 soorten en de vrucht van de rooos is de alom bekende rozebottel.

In de voortuin heb ik rozen staan en die sieren de voorkant van het huis. Op deze foto is te zien dat de roos uitgebloeid raakt; echter er was nog één mooie roos te ontwaren. Vandaar.





Rechtsonder is ook een perk Pachysandra Terminalis (Dikkemanskruid) te zien; een krachtige bodembedekker. (2)




Een laatste roos


Een dichtbij foto van nog een 2-tal rozen. Datum: 28 september


















Latijn: Hedera Colchica 'Arborescens'; Nederlands Kaukasische Klimop; Frysk: Klimop


















Latijn: Rudbeckia Fulgida 'Goldsturm'; Nederlands: Zonnehoed; Frysk:


Als de 's zomers nat verlopen betekent dit voor de zonnehoed dat hij ook nog in de herfst uitbundig bloeit. Deze zonnehoedsoort, de 'Goldsturm' bloeit aan de zijkant van het huis, tegenover de voordeur.

Telkens bij thuiskomst komen de felle kleuren op je af; een fleurig gezicht! De zonnehoed bloeit van eind augustus tot begin oktober; daarna laten de bloemblaadjes los en verwelkt

de plant.












Nog een keer de Rudbeckia Fulgida


Nu een dichtbij foto van een nog volop bloeiende zonnehoed, een plant die zo'n 75 cm. hoog kan worden.

Het blad van deze zonnehoedsoort voelt ruw en behaard aan en de samengestelde bloemen hebben een bruinzwart hart met eromheen fel gele bloemblaadjes.

Het is geen woekerplant.

Deze soort is feitelijk een afgeleide van een afgeleide Rudbeckia soort:

de 'Echinacea' en dat is de rood bloeiende zonnehoed. Zie ZOMER.



Deze en bovenstaande foto is gemaakt op 1 oktober.








Een gele Bolchrysant (1) en enkele pompoenen (2)


Aan de zijkant van ons huis staan enkele gele Bolchrysanten; planten waarmee ik de herfst altijd inluid.

Daarnaast staan enkele pompoenen.

Samen met de kalebassen en de komkommers behoren ze tot de Cucurbitafamilie.

Sinds de 16e eeuw is de pompoen bekend in Europa, waarbij kalebassen toen en nu niet gegeten kunnen worden; komkommers en pompoenen wel.

Eind oktober zijn pompoenen overal te koop en worden ze ook gebruikt met Haloween. Ik gebruik ze vooral voor decoratie en maak er soep van: pompoenensoep.

.








De gele Bolchrysant van dichtbij



















De pompoenen van dichtbij



















Latijn: Aconitum Carmichaelii 'Arendsii'; Nederlands: Monnikskap; Frysk: Blaumûtske


...en in het Fries ook bekend onder de naam 'Mûontskap'. Op drie plekken in de 'sjochtún' staan deze prachtige herfstbloeiers, terwijl ik geregeld andere tuinen zie,

waar monnikskappen al in augustus bloeien, maar dat zijn dan andere soorten.

De 'Arendsii' is een late herfstbloeier en een gemakkelijke plant, die het beste tot zijn recht komt in een half schaduwborder.

In de late herfst is deze soort nog heel sfeerbepalend qua kleur en ooit was dit dan ook de reden deze monnikskappen aan te schaffen.

De soortnaam is in het Latijn de 'Arendsii' en wordt tot wel 1.25 meter hoog. De plant is aantrekkelijk voor bijen, vanwege de nectar, en voor mensen, want ze zijn perfect te gebruiken als snijbloemen.








De Monnikskap 2


Wat niet goed te zien is, is dat het blad van deze plant glanzend donkergroen is en aaibaar lijkt. Dat is de plant overigens niet echt; hij is erg giftig en met snoeien, of met kinderen in de buurt, is het zelfs oppassen geblazen.

Wat betreft herkomst: de geslachtsnaam Aconitum is afgeleid van de oude havenstad aan de zwarte zee: Aconis.

Wat betreft de Nederlandse naam Monnikskap...deze verwijst naar de vorm van de bloemen; het bovenste bloemblaadje is gevormd als een kap aan een monnikspij.












De Monnikskap 3


Deze foto is van enkele Monnikskappen, geplant in een half schaduwborder achter huis.

Op deze plek heb ik zo'n 10 jaar terug 7-9 winterharde monnikskappen geplant.

Elk jaar, half november, na de bloei, knip ik alles terug tot aan de wortel.
















De Monnnikskap 4


De Monnikskap wordt trouwens genoemd in het eerste boek van Harry Potter

(De Steen der Wijzen) als hem door Sneep wordt gevraagd: 'wat is het verschil tussen Monnikskap en Akoniet?'

Harry weet het niet en Sneep zegt: 'het zijn één en dezelfde plant.'
















De Monnikskap 5


In andere talen wordt de Monnikskap geregeld geassocieerd met een wolf en vroeger heette de plant in het Nederlands ook anders: wolfswortel, vanwege de grijsbruine wortelknollen waarmee de monnikskappen de winter overleefden.
















Latijn: Hibiscus Syriacus; Nederlands: Hibuscus; Frysk: Hibiscus


Zowaar op een onbedoelde plek in de tuin bloeide eind oktober nog een Hibiscus.

Ik neem aan dat 't zaad van vorig jaar hier terecht is gekomen en is gaan bloeien op deze plek, bij de blauwe lantaarn, dicht bij het buxusperkje achter huis.

Het was ook maar één exemplaar, maar toch genoeg om het te plaatsen in dit seizoen.

Net als de andere hibiscussen in de tuin is dit het enige type - de 'Oiseau Bleu'-

van de soort Syriacus, die buiten kan staan.












Rode bolchrysant 1


Nog een foto van een bolchrysant, nu op de tafel bij het prieel.


















Rode bolchrysant 2


Een dichtbij foto van de bolchrysant.


















Latijn: Hydrangea 'Aspera' Macrophylla; Nederlands Hortensia: Frysk: Hortinsje


Ik kan het niet laten op gezette tijden een foto te maken van de Hortensia. De verkleuring van deze scherm is mooi te zien nu het begin november is.
















Latijn: Hosta Sieboldiana; Nederlands Hosta; Frysk: Hosta


De foto laat het afsterven van de Hosta goed zien. Het zit nu nog tussen groen en geel in en naarmate de tijd vordert wordt alles geel.

Goed te zien is dat slakken deze Hosta behoorlijk hebben aangevreten, wat zijn oorzaak had in de regenachige periode die aan deze herfst vooraf ging.

Achter de Hosta is ook de 'Annabelle' aan het verwelken.














Latijn: Hosta Sieboldiana; Nederlands Hosta; Frysk: Hosta


Hetzelfde type Hosta, maar deze staat diep in de achtertuin.

Rechts van de Hosta bloeit de Herfstaster nog.
















Een dichtbij foto van de verwelkende Hosta


De foto's van deze Hosta's zijn gemaakt op 1 november.


















Latijn: Solanum Pseudocapsicum; Nederlands: Appeltje van de Liefde: Frysk: -


...en in het Frysk zou ik zeggen: 'Appeltsje fan de leafde'. In het Nederlands wordt deze plant ook wel 'Jeruzalem Kers' of 'Madeira Kers' genoemd.

Het probleem wat ik met deze plant heb, is dat het eerder een binnenplant is en ik de plant enkel koop voor buiten. Ik vind het qua kleurstelling nl. een typische buiten-herfstplant.

De plant markeert voor mij de overgang van vroege herfst naar late herfst.

De late herfst betekent dat ik de tuin opruim, zomerplanten weg doe, bladeren

weghark en kuipplanten voorbereid op de winterslaap.












Appeltje van de liefde 2


Dezelfde plant van dichtbij. De besjes zijn beter te zien nu.


















Appeltje van de liefde 3


Nog een dichtbij foto.


















Appeltje van de liefde 4


Een mooi plaatje; deze plant met een schaal appeltjes uit eigen moestuin ernaast,

zodat het een palet biedt aan echte herfstkleuren.

Meestal kan ik niet lang genieten van de plant, omdat vogels gek zijn op de vruchten en dan vooral de spreeuwen die in en om de tuin heen zwermen.

Meestal na 2-3 weken zijn de meeste bessen al weggepikt. Jammer dan!

Wat na enkele weken overblijft is een groene plant, met in de winter veel nieuwe, verse blaadjes.










Appeltje van de liefde 5


Tja...en dit is dan het 'Appeltje van de liefde' twee weken later.

Vooral spreeuwen (Frysk: Protters) en merels (Frysk: Swarte Lysters) pikken de vruchten weg.

Ik vind het niet echt een punt, want de vruchten zijn nu ook nog mooi.

Het is me overigens nog niet gelukt een goede, scherpe foto te maken van de plant terwijl de vogels vruchten wegpikken.



Op de achtergrond is de Festuca Glauca te zien.

Het ene jaar zet ik een Gaultheria (Bergthee) op het tuintafeltje, een ander jaar

een Festuca en weer een ander jaar een ?






Latijn: Gaultheria Procumbens; Nederlands: Bergthee; Frysk: Bergthee 1


Met opzet heb ik als laatste foto 's van de herfstreportage de Bergthee gekozen.

Ik heb het al eerder geschreven, maar de Bergthee is één van mijn meest favoriete herfstbloeiers.

Ik vind de kleur van de besjes en de structuur van de blaadjes fraai en dan vooral bij deze soort: de procumbens.

Hoewel ik elders in de tuin deze planten ook heb staan en ze al 3-4 jaar bloeien in de herfst, heb ik deze plant net gekocht.

Het mos om de Bergthee komt ook uit eigen tuin, want nu het herfst is en er schaduw in de tuin is, krijg ik bemoste plekken in het grasveld.

Daar pluk ik dan wat zoden uit en gebruik die bij het opmaken van de pot.



Deze Bergthee staat tegenover de voordeur, aan de zijkant van het huis.




Bergthee 2


Dezelfde plant vanuit een iets ander perspectief.