Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Welkom bij dit seizoen met winterfoto's. Ik wil een sfeerbeeld schetsen van



a. De licht 'berijpte' tuin en de eerste sneeuwvlokken;

b. Dan foto's van de sjochtún, waarbij er al redelijk veel sneeuw ligt;

c. De sjochtún met foto's, waarop veel sneeuw te zien is in de tuin.



Aan het eind van de reportage heb ik foto's geplaatst van de laatste week van de

metereologische winter.



Deze foto is gemaakt in de laatste week van december vanuit de achterkamer.

In het midden staan de in november gesnoeide Catalpa 's prominent in beeld. (1)

(Latijn: Catalpa Bignonioides 'Nana’; Nederlands: Boltrompetboom; Frysk: - )



Een van mijn favoriete popsongs over de winter is 'Wintertime' van The Steve Miller Band. Luisteren? Klik dan hier.




Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Op de tuintafel liggen de eerste sneeuwvlokken en staan de Kerstkaarsen klaar om aangestoken te worden. De vorst 'sluimert'.

Deze foto is 3e Kerstdag gemaakt, rond 10.00 uur 's morgens.

.














Latijn: Solanum Pseudocapsicum; Nederlands: Appeltje van de liefde; Fries: -


De plant (die ook wel De Jeruzalem Kers of Madeira Kers wordt genoemd) heeft giftige vruchtjes en in de herfst versnoepen spreeuwen en merels alle vruchtjes.

De plant bloeit 's zomers ook al en wordt dan vaak als binnenplant gekocht.

Ik koop de plant vooral als herfstbloeier, voor buiten.

Nu is de plant ook nog mooi, al was het alleen maar omdat de plant vers, groen blad aanmaakt...en dat in de winter!

Tot maart verzorg ik de 'appeltjes van de liefde'; daarna neem ik er afscheid van.










Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Het kan niet missen...een sfeerfoto vanuit het prieel, rechts in de achtertuin.

Ik kan elke dag opnieuw genieten van het licht in de tuin en raak er niet op uitgekeken.

Midden op de tafel staat een 3 jaar oude Gaultheria (Bergthee) nog helemaal in bloei.

Deze soort is de 'Procumbens' en heeft mijn voorkeur, boven de 'Big Berry'.














Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Een foto van dichtbij van een decoratievaasje. Een mooi plaatje...vandaar.


















Latijn: Hedera helix; Nederlands: Klimop en ook wel Eiloof of (Boom)veil genoemd, Frysk: Klimop


In de sjochtún staan twee soorten klimop's. Deze soort, de Helix, groeit in de achtertuin en naast huis. In de voortuin staat de Hedera Colchica 'Arborescens';

Nederlands: Kaukasische Klimop.

Deze klimop is een groenblijvende, houtige liaan uit de klimopfamilie (Araliaceae).

De plant groeit op vochtige, voedselrijke grond langs muren en bomen waaraan de plant zich vastklampt.

Deze foto heb ik gemaakt bij het loopgangetje naar de achtertuin.

Ook nu is de natuur mooi en spannend, als je er maar de tijd voor neemt en het wilt zien.



De klimop knip ik het hele jaar geregeld bij; anders verwildert het.






Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Een foto van de achterkant van het huis. Vooral de Beukhaag geeft, ook nu hij bruingekleurd is, mooi contrast.
















Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Een dichtbijfoto van de Beukhaag.


















Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Deze en de de volgende foto heb ik gemaakt vanwege het mooie licht.

Blauwe en gele gloed wisselen elkaar nl. af.

Deze foto is gemaakt -ergens in januari- 's ochtends om 09.30 uur.
















Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


De Gaultheria 'Procumbens' van dichtbij. Hierna enkele foto's van de 'Big Berry' soort.


















Winter...het eerste rijp en de eerste sneeuwvlokken


Feitelijk kun je de hele dag wel fotograferen om het wisselende licht te vangen;

hier zit het licht achter de achtertuin.

Rechtsvoor is de zilverachtige Lavendel (Latijn: Lavendula Angustifolia) in winterse omstandigheden goed te zien.



De foto is rond 09.45 uur gemaakt.










Latijn: Camellia Japonica; Nederlands: Japanse roos; Frysk: Japanske roas (1)


De Japanse roos mag niet missen in welke winterse tuin dan ook.

In de vroege winter geeft de heester volle knoppen, die in januari-begin februari opzichtig bloeien.

Zoals te zien kent de Japanse roos diep-rode bloemen, die opvallen in de nabije omgeving.

De heester staat diep in de achtertuin, zodat er geen felle ochtendzon bij kan komen; dat is handig, want de knoppen kunnen nl. na een nacht vorst afvallen, omdat ze door de ochtendzon te snel opwarmen. Dat wil ik uiteraard voorkomen.

Deze foto is 22 januari gemaakt.



Links van de Japanse roos is het blauwe ornament te zien dat 'panta rei, kai ouden menei' voorstelt; de verbeelding van mijn levensmotto. (2)






Latijn: Helleborus Onyx Odyssey; Nederlands: Kerstroos; Frysk: Krystroas (1)


Hoewel de kerstroos hier geen bloemen laat zien, maar enkel winters blad, beschrijf ik de plant al wel...de naam Kerstroos suggereert nl. dat hij rond kerst bloeit.

Dat is echter niet het geval (ja...in tuincentra).

In tuinen, ook in de sjochtún, bloeit de Kerstroos pas eind januari en ik heb 10 jaar terug de Onyx Odyssey-soort geplant en die geeft paarse bloemen.

Ik vind de Helleborus trouwens één van de mooiste winterbloeiers.

Ik gebruik zelf altijd de Latijnse naam van deze plant en de uitspraak is arbitrair;

spreek je het nl. uit als hel-le-bo-rus, of als hel-lee-bo-rus?



Deze winterse foto van de Helleborus is gemaakt op 18 januari. Op de voorgrond zijn trouwens aardbeien plantjes te zien en een foei-lelijke kabouter. Maar goed...deze heb ik ooit gekregen van mijn broer, dus hij blijft.




Latijn: Galanthus Nivalis; Nederlands: Sneeuwklokje; Frysk: It Liderke (1)


Dit geweldige bloeiertje is waarschijnlijk bij iedereen in Nederland bekend:

het sneeuwklokje. Dit type sneeuwklokje groeit op 2 plekken in mijn sjochtún;

diep in de achtertuin en bij de fontein, meteen achter huis.

Elk jaar ervaar ik de sneeuwklokjes (ik noem ze trouwens altijd 'liderkes')

weer als een eerste voorbode van de lente. Het is een bolgewas en is lid van de narcisfamilie; de narsis is overigens ook een bekende voorjaarsbloeier.

Elke bloem heeft 6 blaadjes; waarvan 3 langwerpig zijn en 3 naar binnen zijn gekeerd.



NB. 1 Er is nog een ander sneeuwklokje-soort en dat is de Galanthus Nivalis Scharlockii.



NB. 2 Wat betreft de Friese naam van het sneeuwklokje: 'It Liderke'; deze wordt ook wel 'Maarteblomke' genoemd. Feitelijk klopt dit niet, want een 'Maarteblomke' heet in het Nederlands 'Lenteklokje' en is een ander bloemetje, dat er ook echt anders uitziet.




Winter...met meer sneeuw


Vanaf hier wil ik een andere fase van de winter in mijn sjochtún laten zien; de tuin, waarbij er redelijk wat sneeuw is gevallen.

Sneeuw doet o.a. iets met licht en daarom vind ik het mooi de winter-tuin onder verschillende omstandigheden vast te leggen.



Opnieuw een foto van het achterland, vanuit de achtertuin. In winterse staat is zichtbaar



a. De laurier (Latijn: Laurus Nobilis; Nederlands/Frysk: Laurier (1)

b. De beukhaag (Latijn: Fagus Sylvatica; Nederlands: Beukhaag; Frysk: - (2) en

c. De hipericum

(Latijn: Hypericum Excellent Flair; Nederlands: Frans Hertshooi; Frysk: St. Jâns krûd (3)




Winter...met meer sneeuw


Een foto vanuit de achterkamer, waar, tussen de Catalpa's door, de winter rust geeft

aan de tuin. Op de tuintafel staat ook hier een Gaultheria (Bergthee).
















Latijn: Gaultheria 'Big Berry'; Nederlands/Frysk: Bergthee (1)


Hier een dichtbij foto van de soort 'Big Berry'. De plant kan heel goed tegen sneeuw en dat is ook te zien; de rode besjes verrotten niet en blijven mooi van kleur.
















Nogmaals de Bergthee


Onder het ijslaagje zijn de besjes nu heel goed te zien van de Bergthee.

Het blad behoudt zijn frisse kleur en zorgt ervoor dat ik fleur hou in de tuin en op tafels.
















Winter...met meer sneeuw


Voor het prieeltje, links van de achterkant van het huis, staan 2 perkjes met inmiddels gedroogde hortensia's.

Zelfs in de winter hebben ze ook nog uitstraling en zijn de nerven een nader kijkje waard.
















Latijn: Hydrangea 'Aspera' Macrophylla; Nederlands: Hortensia; Frysk: Hortinsje


Zoals gezegd...voor mij kan in de wintertuin een niet-gesnoeide hortensia niet ontbreken.

Hier is te zien hoe mooi de sneeuw valt op de schermen, tenminste als je het wilt zien.

De Duitsers spreken trouwens over 'teller-vorm,' als het over de schermen gaat.

'Teller' staat voor 'een bordvorm' en als je goed kijkt, kun je een bordvorm zien in elk scherm.

De schermen zelf knip ik uiterlijk eind februari af en in sommige jaren snoei ik hortensia's helemaal terug, zodat ik ruimte kan geven aan nieuw, vers bloeihout.

Wat wel jammer is, is dat in het jaar dat ik hortensia's terugsnoei, ze geen bloemen geven.



Iets anders is dat ik altijd oplet, dat ik vlak na de winter niet te laat ben met terugsnoeien.





Ben ik wel te laat, dan kunnen hortensia's gaan bloeden, omdat de sapstromen al op gang komen. Ben ik te vroeg en er komt nog fikse nachtvorst, dan kunnen zich zwarte toppen ontwikkelen op de uiteinden van de steel en kan de plant het moeilijk krijgen om weer op kracht te komen. Hortensia's snoeien is dus oppassen geblazen.




Latijn: Camellia Japonica; Nederlands: Japanse Roos; Frysk: Japanske Roas


Een dichtbij foto van de Japanse Roos.


















Latijn: Hydrangea 'Aspera' Macrophylla; Nederlands: Hortensia; Frysk: Hortinsje


Nu een foto van de Hortensia, alleen op een ander moment dan de foto hierboven

en dat geeft ook meteen ander licht. Dat vind ik nu zo mooi aan de winter...het wisselende licht, met daardoor wisselende effecten.


Letterlijk betekent Hydrangea trouwens 'waterval' en in Japan drinkt men Hortensiathee tijdens de ceremonie op Boeddha's verjaardag.












Latijn: Camellia Japonica; Nederlands: Japanse Roos; Frysk: Japanske Roas


Dezelfde Japanse Roos als hierboven, maar een dag later. De sneeuw is letterlijk van de bloem gevallen.
















Winter...met meer sneeuw


Nu een foto van een deel van de voortuin met de 'Magnolia Stellata' (1) in winterrust op de voorgrond en de bodembedekker Pachysandra Terminalis (Nederlands: Schaduwkruid, of Dikkemanskruid) erom heen.

Achter de Magnolia groeit een bamboe soort (2) plus hier en daar liggen kunstobjecten: blauwe winterharde bollen.












Latijn: Hedera Colchica 'Arborescens'; Nederlands: Klimop; Frysk: Klimop


De klimop is al lang uitgebloeid, maar het scherm, of de vrucht ervan ziet er prachtig uit,

nu het bedekt is met sneeuw.
















Winter...en veel sneeuw


Vanaf hier foto's én teksten van de sjochtún, nadat er veel sneeuw is gevallen.

Zoals te zien is, geeft dit weer een ander beeld van de tuin, zeker wat betreft de vroege ochtend foto's.



Deze foto -begin februari- is 's morgens om 08.15 uur gemaakt. Het licht ontwaakt en heel bijzonder is dat, toen ik de foto's maakte, 'it bûtendoar hoar wie'; dat is een winters natuur fenomeen.

Het verschijnsel 'hoar' betekent dat de buitenlucht 'stilte' draagt. De stilte in combinatie met sneeuw ontwikkelt daarbij een specifieke omgeving, waarbij het geluid kilometers ver kan 'dragen'.

Het Nederlandse woord hiervoor ken ik niet. Vandaar!






Winter...en veel sneeuw


Ongeveer op dezelfde plek; enkele minuten later.


















Winter...en veel sneeuw


Deze foto is iets voor 09.00 uur gemaakt.


















Winter...en veel sneeuw


Naast huis staat een klein vuurkorfje en een buxus (1) in een plantenbak.


















Latijn: Catalpa Bignonioides 'Nana’; Nederlands: Boltrompetboom; Frysk: -


Eén van de twee Catalpa's (1) -gesnoeid in november- geeft een fraai sfeerbeeld

in de tuin, helemaal met de kale Walnoot (2) erachter.














Winter...en veel sneeuw


Een dichtbijfoto van het tuinhuisje.


















Winter...en veel sneeuw


Vanuit het tuinprieel heb ik deze foto gemaakt van een deel van de achtertuin; het beeld loopt vervolgens soepel over naar het achterland.
















Winter...en veel sneeuw


Op de tuintafel is de Gaultheria 'Procumbens' -Bergthee- (1) prominent aanwezig

en is de Bolbuxus (2) mooi bedekt met verse sneeuw. Ook dit is vooral een sfeerplaatje.
















Winter...en veel sneeuw


Vanuit de achtertuin heb ik deze foto weten te maken van de boten, diep in het achterland.
















Winter...en veel sneeuw


Deze foto is gemaakt toen ik naast het tuinhuisje stond, waarbij de fors gesnoeide beukhaag op de voorgrond goed zichtbaar is.
















Winter...en veel sneeuw


Weer een andere positie.


















Winter...en veel sneeuw


Een foto bij het prieel-achter-huis met artistieke bollen, ooit gekocht bij Ada Stel.


















Winter...en veel sneeuw


Naast de artistieke bollen staan deze ornamenten ook in de (winter)tuin.


















Winter...en veel sneeuw


Een foto, links van de voorkant van het huis, langs het voetpad.


















Winter...en veel sneeuw


Een foto, rechts van de voorkant van het huis.


















Winter...en veel sneeuw


Ook aan de voorkant van het huis dit sfeerplaatje.


















Winter...en veel sneeuw


Deze foto is 's morgens rond 09.30 uur gemaakt, de zon is op en begint te klimmen.


















Winter...en veel sneeuw


Een foto van een deel van de voortuin, met de stam van de Prunis goed zichtbaar en daarachter de besneeuwde boedembedekker: Cotoneaster.

(Latijn: Cotoneaster Horizontalis; Nederlands/Frysk: Dwergmispel).












Winter...en veel sneeuw


Dit is eerst de laatste foto van de winter-sjochtún met sneeuw, vanuit de voortuin.


















De laatste metereologische week van de winter


Ik hou van mijn wintertuin en tegelijk ben ik blij als de lente zich weer aankondigt. Hierna enkele 'voorjaars' foto's van de laatste metereologische winter-week.

Het is dus nog geen lente, ook al begint hier en daar de 'groei en bloei' wel te ontluiken.

In de week dat ik deze foto's heb gemaakt is het buiten 12 graden boven nul.



Een laatste blik en dan snoei ik deze (boeren)hortensia's terug. Dit betekent dat er dit jaar geen bloemen komen in de hortensia.










De laatste metereologische week van de winter


Een hortensia scherm van heel dichtbij.

Ook al zie je nu alleen maar nerven, er valt toch weer iets te genieten.
















De laatste metereologische week van de winter


Hoera!

Een eerste knop van de nieuwe lichting hortensia's.

Deze knop is van de 'Macrophylla' Hortensia.
















Latijn: Hamamelis Mollis; Nederlands: Chinese toverhazelaar; Frysk: -


Het mooie van de Toverhazelaar is dat de struik winterhard is en juist erg mooi bloeit in vorstperioden.

Deze soort is met de Japanse soort (de Hamelis Japonica) de meest voortkomende Toverhazelaar.

Deze struik staat diep in de achtertuin, vlakbij de waterkant.

De Toverhazelaar heeft ook een geneeskrachtige werking:

het geneest aambeien en het kruid ervan helpt dan zowel voor de bloeding, de jeuk

en de pijn bij aambeien.

Oorsprong: de struik komt van oudsher uit N-Amerika en Indianen gebruikten het al als geneesmiddel.








Nogmaals...


Een dichtbij foto van de Chinese Toverhazelaar.


















Latijn: Helleborus Onyx Odyssey; Nederlands: Kerstroos; Frysk: Krystroas


De Hel-le-borus, of is het Hel-lee-bo-rus (een kwestie van klemtoon) mag naar mijn smaak niet ontbreken in een siertuin, omdat de Kerstroos in de winter schitterende kleuren en daarmee fleur geeft.

Er zijn diverse soorten en allemaal geven ze robuuste, weelderige bloemen en daarom al is het genieten geblazen met de Helleborus.

Zie 2 foto's verder hoe de Helleborus er enkele dagen later uitziet, waarop is te zien hoe de bloem is ontloken.

Trouwens, in mijn tuin staat de helleborus naast huis grenzend aan de voortuin.

Deze foto is van 10 maart.








Latijn: Galanthus Elwesii; Nederlands: Sneeuwklokje; Frysk: It Liderke


Een van de bekendste, zoniet de bekendste voorjaarsbloeier die bijna iedereen in Nederland kent: het sneeuwklokje.

Wat betreft de naam: Gala is Grieks voor 'melk' en Anthos betekent 'bloem';

De meest voorkomende sneeuwklokje-soort is de Nivalis en dat betekent 'sneeuw'.

Deze soort is volgens mij de Galanthus Elwesii, omdat het groen-witte blaadjes heeft en anders van vorm is dan de Nivalis.

In bijna iedere tuin gedijen deze prachtige voorbodes van de lente.



Deze foto van het sneeuwklokje, naast de fontein, is gemaakt 1 dag nadat de sneeuw was gaan smelten.






Latijn: Helleborus Onyx Odyssey; Nederlands: Kerstroos ; Frysk: Krystroas


De tweede week van maart



Alweer de Helleborus; de plant wordt in het Nederlands ook wel 'nieskruid', 'winterroos', of 'lenteroos' genoemd.

De Helleborus is een geslacht van langlevende vaste planten en de diep ingesneden, glanzende bladeren van Helleborus zijn eigenaardig van vorm: vaak lijken ze op waaiers.

De klokvormige bloemen bloeien, afhankelijk van de strengheid van de winter en de standplaats in mijn tuin, van december tot april.

Ik vond deze soort, toen ik de plant ooit kocht, met zijn diep paarse kleuren het moooist.



Deze foto is op 15 maart gemaakt en de bloemen zijn sinds 2 dagen open.




Latijn: Narcissus Amaryllidaceae; Nederlands: Trompetnarcis; Frysk: Titelroas.


Naast het sneeuwklokje is dit ook een bekende Nederlandse voorbode van de lente: de narcis.

Er zijn vooral drie soorten bekend in Nederland; de trompetnarcis, de grootkonige narcis

en de kortkronige narcis. In mijn tuin staan vooral trompetnarcissen.

De Narcis is een bolgewas uit de narcisfamilie en het zijn voorjaarsbollen die eerst

een koude rustperiode (winter) nodig hebben om daarna te kunnen groeien.

Zoals op deze foto is te zien, zijn de eerste knoppen zichtbaar. Mooi.



In totaal zijn er wel 85 soorten narcissen.






Latijn: Crocus; Nederlands: Crocus; Frysk: Krokus (1)


Deze crocus is een vroege voorjaarsbloeier en komt uit de Lissenfamilie;

er bestaan wel 90 soorten, waarvan een derde deel herfstbloeiers zijn.

In mijn sjochtún staan wilde crocussen (Latijn: de Crocus Vernus), die vaak na vorst en sneeuw rond maart snel het voorjaar inluiden.



Links is een deel te zien van de Lavendel (2) in winterrust; een zilverachtige plant en beeldbepalend in de winter.

En nu al is een begin te zien van wat in de herfst prachtige, paars-blauwe monnikskappen (3) worden; zie verder bij Herfst.








Latijn: Pulmonaria Saccharata 'Mrs Moon'; Nederlands: Tuinlongkruid; Frysk: Longkrûd (1)


Pulmo is Latijn voor 'long' en rond de eerste eeuwen van onze jaartelling dachten

de mensen dat de tekening op de bladeren van het longkruid leek op menselijke longen.

Juist het blad is inderdaad specifiek aan dit plantje, waardoor je het snel herkent.

Ze staan bij mij veelvuldig in de achtertuin, naast het prieel, links van het huis.



Bij nummer 2 is de Hedera/Klimop zichtbaar; een groenblijver, het hele jaar lang.










Nogmaals (1)


Een dichtbijfoto van het Longkruid.

Wat Longkruid ook aantrekkelijk maakt is dat bijen er graag hun nectar komen halen;

voor de zoemende bijen is het een echte lente-bloem en het geeft de tuin een zomerse aanblik.














Nogmaals (2)


En nog een andere dichtbijfoto van hetzelfde Longkruid (1)

De bloemetjes en de gevlekte blaadjes zijn nu goed zichtbaar.

De bloemen beginnen trouwens in de kleur rood te bloeien, maar verkleuren

in de loop van de groei naar paarsachtig blauw, zoals te zien is op deze foto's.



Tot zover dit winterse sfeerbeeld van mijn sjochtún.